وقتی قرار است بین دو نقطه فاصله‌دار ارتباط بی‌سیم برقرار کنید، اولین گزینه‌ای که متخصصان شبکه پیشنهاد می‌کنند رادیو وایرلس است. در یک جمله ساده: رادیو وایرلس دستگاهی است که برای انتقال اینترنت یا دیتا بین دو نقطه دور از هم استفاده می‌شود و برخلاف وای‌فای خانگی، قدرت و برد بسیار بیشتری دارد. اگر نمی‌دانید برای پروژه‌تان چه مدلی مناسب است، یا هنگام خرید بین چند گزینه مردد شده‌اید، این راهنما همه چیز را مرحله‌به‌مرحله روشن می‌کند. اول یک جدول خلاصه از عوامل مهم انتخاب رادیو قرار داده‌ام، سپس وارد توضیحات کامل می‌شویم.

جدول معیارهای اصلی انتخاب رادیو وایرلس

رادیو وایرلس چیست و چه تفاوتی با وای‌فای معمولی دارد؟

رادیوهای وایرلس دستگاه‌هایی هستند که برای لینک‌های نقطه‌به‌نقطه (Point-to-Point) یا نقطه‌به‌چند نقطه (PtMP) استفاده می‌شوند.
برخلاف روترهای خانگی، این تجهیزات:

• آنتن تقویت‌شده دارند

• توان خروجی بالاتر دارند

• روی فرکانس‌های اختصاصی‌تر کار می‌کنند

• برای مسافت‌های چند کیلومتری طراحی شده‌اند

تصور کنید می‌خواهید اینترنت را از یک ساختمان اداری به انبار کارخانه که ۲ کیلومتر فاصله دارد منتقل کنید؛ با کابل اصلاً منطقی نیست، اما یک جفت رادیو این مشکل را خیلی ساده حل می‌کند.

برد رادیو اولین و مهم‌ترین معیار انتخاب

برد اعلامی کارخانه‌ها همیشه نسبی است و به شرایط محیطی وابسته است.
عامل اصلی وجود دید مستقیم (LOS) است؛ یعنی هیچ مانعی مثل ساختمان، درخت یا تپه نباید بین دو آنتن باشد.

• لینک‌های کوتاه: زیر ۱ کیلومتر → رادیوهای سبک

• لینک‌های متوسط: ۱ تا ۵ کیلومتر → رادیوهای دیش‌دار

• لینک‌های بلند: بالای ۵ کیلومتر → رادیوهای حرفه‌ای با توان بالا

برای پروژه‌هایی مثل انتقال اینترنت بین دو ساختمان یا اتصال دفتر مرکزی به شعبه نزدیک، انتخاب صحیح برد مهم‌ترین قدم است. در لینک‌هایی که نیاز به سرعت ثابت دارند، مخصوصاً اگر از پهنای باند اختصاصی استفاده می‌کنید، باید رادیویی انتخاب کنید که توانایی حفظ لینک در شرایط آب‌وهوایی مختلف را داشته باشد.

توان و قدرت خروجی

توان رادیو (Tx Power) مشخص می‌کند که سیگنال تا چه حد قوی ارسال می‌شود. قدرت بالاتر همیشه بهتر نیست، اما در مسیرهای طولانی، وجود توان کافی حیاتی است.

رادیوهای حرفه‌ای مانند Ubiquiti AirFiber یا سری NetMetal از برند میکروتیک به‌خاطر توان بالا و طراحی صنعتی، در لینک‌های طولانی عملکرد فوق‌العاده‌ای دارند. وقتی هدف، انتقال تصویر دوربین‌ها یا سرویس‌های حساس باشد، نوسان سیگنال می‌تواند کیفیت را خراب کند. به همین دلیل در پروژه‌هایی که می‌خواهید بهترین اینترنت برای دوربین مداربسته داشته باشید، انتخاب رادیوی با توان مناسب یکی از اولین قدم‌هاست.

نوع آنتن

1) آنتن دیش (Dish)

برای مسیرهای طولانی و لینک‌های نقطه‌به‌نقطه بهترین گزینه است.
قدرت متمرکز بالایی دارد و مقاومت خوبی در برابر باد ارائه می‌دهد.

2) آنتن سکتور (Sector)

برای ارتباط نقطه‌به‌چند نقطه استفاده می‌شود.
در دکل‌ها و ISPها مرسوم است.

3) آنتن پنل (Panel)

برای فواصل کوتاه‌تر مناسب است.
کم‌حجم و مناسب محیط‌های شهری.

اگر قرار است از ساختمان به ساختمان لینک بزنید، معمولاً دیش بهترین انتخاب است. اما اگر قصد دارید یک نقطه مرکزی به چند مسیر لینک دهد، سکتور گزینه مورد نظر شماست.

فرکانس رادیو چرا ۵ گیگاهرتز محبوب‌تر است؟

در بازار رادیوها بیشتر در ۳ باند دیده می‌شوند:

2.4 GHz

• شلوغ‌تر

• نفوذ بهتر

• مناسب لینک‌های خانگی یا محیط‌های کوچک

• نه‌چندان مناسب برای لینک‌های حرفه‌ای

5 GHz

• محبوب‌ترین باند

• پایداری بالا

• تداخل کمتر

• سرعت بهتر
  این باند برای بسیاری از پروژه‌های سازمانی و لینک‌های بین‌ساختمانی گزینه استاندارد است.

60 GHz

• سرعت فوق‌العاده بالا

• بسیار حساس به باران

• مناسب لینک‌های کوتاه پرسرعت
  این باند بیشتر برای پروژه‌هایی است که نیاز به سرعت گیگابیتی دارند.

اگر هدف ایجاد بهترین اینترنت وایرلس خانگی باشد، استفاده از رادیوی ۵ گیگاهرتز می‌تواند کیفیت اتصال را چند برابر بهتر کند.

پهنای باند و سرعت واقعی

وقتی کارخانه سرعت 1Gbps اعلام می‌کند این عدد همیشه در شرایط ایده‌آل است. سرعت واقعی به موارد زیر بستگی دارد:

• کیفیت خط دید

• سطح تداخل محیط

• نوع رمزگذاری

• قدرت آنتن

برای پروژه‌های سازمانی یا شرکت‌هایی که پهنای باند اختصاصی دارند، بسیار مهم است که رادیو بتواند پهنای باند را به‌صورت پایدار و بدون نوسان تحویل دهد.

شرایط محیطی

رادیوهای Outdoor باید در برابر باد، باران و اشعه UV مقاوم باشند. طراحی صنعتی رادیوهای حرفه‌ای باعث شده در شرایط سخت، عملکرد بهتری داشته باشند.

نکات مهم نصب:

• ارتفاع باید به اندازه کافی باشد

• کابل‌کشی استاندارد (Cat6 Shield) ضروری است

• زمین‌کردن (ارت) فراموش نشود

• دکل یا پایه نباید لرزش داشته باشد

حتی یک لرزش کوچک می‌تواند لینک را در مسیرهای طولانی از بین ببرد.

 برندهای معتبر رادیو وایرلس

چند برند شناخته‌شده که در پروژه‌های سازمانی استفاده می‌شوند:

• Ubiquiti Networks (سری AirMax، AirFiber)

• MikroTik (سری NetMetal، LHG، SXTsq)

• Cambium Networks

• TP-Link Enterprise

معمولاً برای لینک‌های حرفه‌ای از میکروتیک و یوبیکیوتی استفاده می‌شود، زیرا هم قیمت منطقی دارند و هم پایداری بالا.

 چند اشتباه رایج در انتخاب رادیو

1. انتخاب رادیو بدون توجه به برد واقعی پروژه

2. استفاده از فرکانس اشتباه در محیط شلوغ

3. خرید رادیوهای ضعیف برای انتقال تصویر دوربین‌ها

4. نصب بدون توجه به اصول ارت و کابل‌کشی

5. بی‌توجهی به توان آنتن و قدرت خروجی

 یک مثال واقعی از انتخاب رادیو مناسب

فرض کنید یک شرکت می‌خواهد بین دفتر مرکزی و انبار خود که ۲ کیلومتر فاصله دارند لینک اینترنت برقرار کند.
در این شرایط بهترین انتخاب معمولاً:

• دیش ۵ گیگاهرتز

• توان خروجی مناسب

• استاندارد 802.11ac

• آنتن حداقل 23dBi

اگر قرار است روی این لینک تصاویر دوربین ارسال شود (برای داشتن بهترین اینترنت برای دوربین مداربسته) در این صورت باید رادیویی از کلاس حرفه‌ای استفاده شود تا تأخیر و نوسان به حداقل برسد.

نتیجه‌گیری

انتخاب رادیو وایرلس بیشتر از هر چیز به «نیاز واقعی پروژه» بستگی دارد. برد، توان خروجی، نوع آنتن، فرکانس و شرایط محیطی پنج فاکتور اصلی هستند و انتخاب درست می‌تواند کیفیت اینترنت یا لینک سازمانی را چند برابر بهتر کند. اگر پروژه پهنای باند بالا یا لینک‌های طولانی دارید، انتخاب رادیوی حرفه‌ای ضروری است. در مقابل، برای لینک‌های کوتاه یا تقویت اینترنت، رادیوهای سبک‌تر هم کفایت می‌کنند. به طور کلی، یک رادیوی درست انتخاب‌شده می‌تواند هم هزینه شبکه را کاهش دهد و هم کیفیت سرویس شما را به سطح پهنای باند اختصاصی نزدیک کند.

سوالات متداول

1) آیا می‌توان از رادیو برای اینترنت خانگی استفاده کرد؟

بله. اگر در منطقه پوشش ضعیف دارید، یک لینک کوتاه می‌تواند بهترین اینترنت وایرلس خانگی را ایجاد کند.

2) برای انتقال تصویر دوربین بهترین نوع رادیو چیست؟

رادیویی با توان بالا، آنتن متمرکز و فرکانس ۵ گیگاهرتز که لینک پایدار تحویل دهد.

3) آیا برد اعلام‌شده کارخانه قابل اعتماد است؟

نه همیشه. برد واقعی به شرایط محیطی و خط دید بستگی دارد.

4) آیا رادیوهای میکروتیک بهترند یا یوبیکیوتی؟

هر دو عالی‌اند؛ یوبیکیوتی نصب ساده‌تر دارد، میکروتیک امکانات حرفه‌ای‌تر.

5) برای پروژه‌های پهنای باند اختصاصی چه مدلی مناسب است؟

معمولاً رادیوهای AirFiber یا مدل‌های High Power میکروتیک.